• این اصطلاح بر مجموعهٔ «دانش» قابل دسترس برای ساختن ملزومات و مصنوعات از هر نوع، برای پرداختن به حرفه‌ها و مهارت‌های دستی (به استثنای انجا م کارهای مذهبی، جادویی، نظامی و یا آشپزی) و برای استخراج یا جمع آوری انواع مواد(به استثنای موادی که برای خوراک یا برای مراسم مذهبی یا جادویی مورد استفاده قرار می‌گیرند)دلالت دارد. ^[۱]
• در مورد جوامعی که هم اکنون صنعتی اند یا جوامعی که در حال صنعتی شدن هستند این اصطلاح دلالت دارد بر همه یا بخش منظمی از آن مجموعه «دانش» که مربوط است به:

1. اصول علمی و اکتشافات
2. فرایندهای صنعتی موجود و پیشین، منابع نیرو و مواد، و روش‌های انتقال و ارتباط، که تصور می‌شود به تولید یا بهبود کالالها و خدمات مربوط باشند.

کامپیوتری که روبروی شماست در واقع از نوادگان ماشین حساب است وسایلی که با آمدنشان به دنیای حساب و کتاب زندگی ما دقیق‌تر و سریع‌تر شد.

در زیر تعدادی از ماشین حساب‌های اولیه را می‌بینید، وسایلی که در زمان خود دارای بالاترین تکنولوژی بودند تا محاسبات انسان را با سرعت بالاتر و دقیق‌تر انجام دهند.

دستگاه‌های بسیار پیچیده ای که تکامل آن‌ها در انتهای قرن بیستم به ساخته شدن رایانه انجامید تا دنیای محاسبه و تکنولوژی هر روز با سرعت بیشتری به پیش برود.

دوشاب  یا این مایع سیاه رنگ همچنان حرارت داده شده وبصورت مداوم هم زده میشود تاجایی که تبدیل به شکری به رنگ قهوه ای روشن یا تیره شود وپس آماده شدن شکر آنرا داخل قالب ریخته ودر جای خنک قرار میدهند تا سفت شود.شکر حاصل از آن به رنگ قهوه‌ای یا به زبان محلی سیاه شکر، خواص زیادی دارد که از آن جمله می‌توان به رفع خستگی مزمن، پاک کننده ضایعات کبدی، رفع گرمی دهان و زبان و التهابات لثه اشاره کرد. همچنین برای درمان فاویسم، کم خونی یرقان داخلی و عصبی بسیار مفید می باشد.

پس از آماده شدن شکر سیاه که  یک غذای کامل محسوب می‌شود وپر از خواص غنی دارویی بوده وبسیار انرژی‌زا می باشد این محصول  با قیمتی  حدود ۱۵تا ۲۰ هزار تومان در هرکیلوگرم در بازار به فروش میرسد.

همانگونه که می دانید پُرخوری و چاقی احتمال ابتلا به بیماری های مزمن مانند بیماری های قلبی-عروقی، افزایش چربی های خون، فشار خون بالا، دیابت، ناراحتی مفاصل و ... را افزایش می دهد.

همچنین باعث می شود فرد از نظر ظاهری دارای هیکلی نامتناسب شود که هنگام حضور در جمع افراد ، از نظر روانی دچار اضطراب و ناراحتی گردد.
آیین اسلام نیز انسان را از پُرخوری نهی و اعتدال در خوردن غذا را توصیه کرده است. در این مطلب تعدادی از روایات و احادیث مربوط به پیامبر اسلام (ص) و امامان شیعه را برای شما آورده ایم که همگی بر کم خوری تاکید می کنند. البته منظور از کم خوری که در این روایات آمده است، لاغری نیست ، بلکه منظور مصرف غذا به قدر نیاز و احتیاج بدن( متعادل) است تا فرد دارای بدنی سالم و تندرست باشد. زیرا در حال حاضر بعضی افراد جوان به منظور داشتن هیکلی لاغر (به اصطلاح مانکنی) خیلی کمتر از حد نیازشان غذا می خورند که این کار باعث می شود دچار کمبود مواد مغذی شده و در آینده دچار مشکلات جسمی مانند پوکی استخوان ، کم خونی ، سردرد مزمن ، ضعف و سرگیجه و .... شوند.
باتوجه به احادیث و روایات پایین می توان گفت اگر هر فردی واقعاً به توصیه های بهداشتی و سلامتی قرآن و ائمه عمل می کرد، میزان بیماری ها ومشکلات جسمی و روحی خیلی کمتر از این بود.
رعایت اعتدال در خوردن غذا و کم خوری غیراز تاثیر بر سلامت جسمی افراد ، بر سلامت روحی آنها نیز موثر است. در اینجا تاثیرات جسمی کم خوری را با عنوان "فواید ظاهری کم خوری" و تاثیرات روحی و معنوی آن را با عنوان "فواید باطنی کم خوری" برای شما بیان می کنیم. امیدواریم با توصیه به این رهنمودهای گرانقدر، همواره از جسمی سالم و روحی پُرنشاط برخوردار باشید.
امام علی (ع): زندگی را برای خوردن مخواه، بلکه خوردن را برای زندگی بخواه.
* پیامبر خدا (ص): اگر ساکنان خانه ای به مقدار کم غذا بخورند، خانه شان نورانی می گردد. (المعجم الأوسط،ج5، ص229، ح5165عن أبی هریرة، کنزالعمّال، ج3، ص391، ح7093)
* پیامبرخدا(ص): هرکس که خداوند را بسیار تسبیح گوید و به بزرگی یاد کند و در عوض به مقدار کم بخورد و بیاشامد و بخوابد، فرشتگان مشتاق او می شوند. (تنبیه الخواطر، ج2، ص116)
* امام علی (ع) - در حکمت های منسوب به ایشان ــ : زندگی را برای خوردن مخواه، بلکه خوردن را برای زندگی بخواه. (شرح نهج البلاغة، ج 20، ص333، ح824)
* امام علی(ع) - در حکمت های منسوب به ایشان ــ : عاقل را بایسته است که به هنگام شیرینی غذا، تلخی دارو را نیز به یاد داشته باشد.(شرح نهج البلاغة،ج20،ص272،ح 149)
فواید ظاهری کم خوری:
الف ــ سلامت تن
پیامبر خدا (ص): مادر همه داروها، کم خوری است. (المواعظ العددیّة، ص 213)
امام علی (ع): کم خوری، مانع بسیاری از بیماری های جسم می شود. (غررالحکم، 6768 ،عیون الحکم و المواعظ ، ص 370، ح 6248)
امام علی (ع): خوراک را کم کن تا بیماری ها را کم کنی. (غرر الحکم، ح2336)
امام علی (ع): هر کس خوراکش کم باشد، دردهایش نیز کم است. (غررالحکم،ح8409،عیون الحکم والمواعظ، ص455،ح8220)
امام علی (ع): کم خوری، مایه گرامی داشتن بیشتر خویش است و سلامت را بیشتر استمرار می بخشد. (غررالحکم،ح 6819،عیون الحکم والمواعظ،ص 370،ح 6240)
پیامبر خدا (ص): مادر همه داروها، کم خوری است.
امام علی (ع): هر کس در خوردن به کم بسنده کند، سلامتش بیشتر می شود و اندیشه اش به سامان می رسد. (غررالحکم ، ح8803، عیون الحکم و المواعظ ، ص 437 ،ح7559)
امام علی (ع): سلامت تن، از کمی غذا و کمی آب است. (تحف العقول ، ص 172، بشارة المصطفی،ص 25 کلا هماعن کمیل بن زیاد، بحارالأنوار،ج66، ص425 ،ح41)
امام رضا (ص): اگر مردم در خوردن به کم بسنده می داشتند، بدن هایشان سالم بود. (بحارالأنوار،ج66، ص 425 ،ح 41)
امام رضا (ع) : بدن همانند زمین پاک و آماده برای زراعت است که اگر در آبادانی و آب دهی به آن مراقبت شود، به گونه ای که آب، نه بیشتر از نیاز به آن برسد تا آن را غرق کند و نه از اندازه کمتر باشد تا آن را به خشکی گرفتار سازد، آبادانی اش استمرار می یابد و خرّمی اش بیشتر می گردد و کشت آن برکت می یابد؛ امّا اگر از آن غفلت شود، به تباهی می گراید و علف هرز در آن می روید. بدن چنین حکایتی دارد و تدبیر آن در خوراک و نوشیدنی، چنین است.[پس،] سامان و سلامت می یابد و عافیت در آن، ریشه می گسترد. بنگر که چه چیز با تو و با معده ات سازگار است و تن تو با چه چیز نیرو می گیرد و چه خوردنی و نوشیدنی ای برای بدنت سالم تر است، همان را برای خویش مقرّر بدار و خوراک خود گیر. (بحار الأنوار،ج62، ص310)
امام علی (ع): هر کس در خوردن به کم بسنده کند، سلامتی اش بیشتر می شود و اندیشه اش به سامان می رسد.
ب ــ شادابی چهره
پیامبر خدا(ص): برادرم عیسی، از شهری گذر کرد که در آن، مرد و زنی به یکدیگر فریاد می کشیدند. پرسید:« شما را چه شده است؟».
مرد گفت:ای پیامبر خدا! این، زن من است و او را مشکلی نیست. زنی درستکاراست؛ امّا دوست دارم از او جدا شوم.
عیسی گفت:« به هر حال، به من بگوی که او را چه می شود؟»
مرد گفت: بی آن که کهنسال باشد، چهره اش بی طراوت است.
گفت: ای زن! آیا دوست داری دیگر بار، چهره ات پرطراوت شود؟».
زن گفت: آری.
به او گفت: « چون غذا می خوری، از سیر شدن حذر کن؛ زیرا اگر غذا بر سینه سنگینی کند و از اندازه افزون شود، طراوت چهره از میان می رود».
آن زن، چنان کرد و دیگر بار، چهره اش طراوت یافت. (بحارالأنوار،ج14، ص320،ح26)
ج ــ طول عمر
لقمان(ع): اگر خوراک انسان اندک باشد، زیاد زنده می ماند. (المواعظ العددیّة، 71)
فواید باطنی کم خوری:
الف ــ صفای اندیشه
امام علی (ع): هر کس خوراکش کم باشد، اندیشه اش صفا می یابد. (غرر الحکم، ح 8462 ،عیون الحکم و الواعظ ،ص456 ،ح 8236)
ب ــ فروغ دل
پیامبر خدا(ص): اگر کسی خوراک خود را کم کند، درونش از نور سرشار می گردد. (الفردوس،ج1، ص290 ،ح1138 عن أبی هریرة، کنز العمّال، ج15، ص 244،ح40772)
پیامبر اسلام(ص): اگر کسی می خواهد خود را از دام شیطان رها کند، باید چربی اضافی بدن خود را با کم خوردن غذا از بین ببرد، زیرا در این صورت می تواند به حضور فرشتگان نائل شود و به آنچه نزد خداست، صحیح و فراوان بیندیشد.
ج ــ رهایی از شیطان
پیامبر خدا (ص): هر کس، از این خرسند می شود که خویش را از ابلیس برهاند، باید گوشت و چربی خود را با کم خوری، آب کند؛ چرا که با کم خوری، حضور فرشتگان و فراوان اندیشیدن در آنچه نزد خداوند است، را به دست می آورد. (الفردوس،ج3، ص536،ح5672عن ابن عبّاس)
پیامبر خدا (ص): با کمی خوراک و نوشیدنی، با نفس خویش جهاد کنید تا فرشتگان بر شما سایه بگسترند و شیطان از شما بگریزد. (تنبیه الخواطر،ج2،ص122)
پیامبر اسلام (ص): دوست داشتنی ترین شما نزد خداوند، کم خوراک ترین و سبک بدن ترین شماست.
د ــ در آمدن به ملکوت آسمان ها
پیامبر خدا (ص): پشمینه بپوشید و میان بر بندید و به گنجایش نیمه ی شکم بخورید تا به ملکوت آسمان ها در آیید. (مکارم الأخلاق، ج1، ص252،ح750)
پیامبر خدا (ص): هر کس شکمش پُر باشد، به ملکوت آسمان ها و زمین راه نمی یابد. (تنبیه الخواطر،ج1، ص100عن ابن عبّاس)
ه ــ تقرب به درگاه خداوند
پیامبر خدا(ص): کاستن از خوراک، نزد خداوند، جایگاهی والا دارد. (تنبیه الخواطر،ج2، ص119)
پیامبر خدا (ص): دوست داشتنی ترین شما نزد خداوند، کم خوراک ترین و سبک بدن ترین شماست. (کنز العمّال،ج15،ص261،ح40869)
امام صادق (ص): نزدیک ترین حالت بنده به خداوند، هنگامی است که شکم وی، سبک باشد. (الکافی، ج6، ص269،ح4)
پیامبر خدا (ص): هر کس خوراکش اندک باشد، تنش سلامت و دلش صفا می یابد؛ و هر کس خوراکش فراوان باشد، تنش بیمار و دلش سخت می گردد.
و ــ مجموعه ای از منافع کم خوری
پیامبر خدا (ص): هر کس خوراکش اندک باشد، تنش سلامت و دلش صفا می یابد؛ و هر کس خوراکش فراوان باشد، تنش بیمار و دلش سخت می گردد. (بحارالأنوار، ج66، ص331، ح5)
امام علی(ع): بر شما باد میانه روی در خوردنی ها؛ چراکه این کار، از اسراف دورتر است و مایه سلامت بیشتر تن می گردد و در پرستش، بیشتر یاری می رساند. (غررالحکم، ح6153، عیون الحکم والمواعظ، ص341، ح5833)
مصباح الشریعة ــ درحدیثی که به امام صادق (ع)منسوب است ــ : کم خوری، در میان هر طایفه ای، ستوده است؛ زیرا منفعت باطن و ظاهر، در آن است. (بحار الأنوار،ج66، ص337،ح33)

آشنایی با خواص درمانی گیاه پنج انگشت ( Vitex Agnus Castus )

درختچه ای زیبااست باگلها آبی مایل به بنفش،برگهای درختچه،شبیه برگ انار بوده روی آنها سبزتر از پشت برگها است.برگهای آن پنجه ای ومعمولاً۵ برگچه دارد،میوه های آن شبیه فلفل سیاه است وبوی خاصی می دهند.
دریونان اغنیس یا chaste،به معنای طاهر،پاک معنا می گرددودر گذشته راهبان هنگام بهار در معابد خود از این گیاه به دلیل تضعیف قوای جنسی وازبین بردن شهوت در مردها استفاده می کرده اند.

میوه گیاه سابقاًتحت نام Semen agni Castiبعنوان تسکین دهنده قوای شهوانی مصرف داشته است.
ترکیبات شیمائی:
فلانووئیدها،اسانس فرار،روغن چرب وماده هومواورنیتین تأئید شده است.
فارماکولوژی:
Vitexحاوی هورمون نیست،ولی ترشحات هورمونها را تحریک وفعالیت آنها را متعادل می کند.فرمول Vitexتقلیدکننده غده هیپوفیز در مورد هورمونهای   Fsh,LH,LTH می باشد. از آنجا کهVitexآگونیست دوپامین  است می تواند موجب مهار ترشح پرولاکتین از هیپوفیز قدامی گردد.
این گیاه می تواند تأثیرخود رامطابق با نیاز بدن اعمال کند،برای مثال درسندرم قاعدگی دردناک این گیاه موجب مقابله با آثار ترشح استروژن شده ودرعلائم پس از یائسگی این گیاه علائم ناشی از کمبود ترشح استروژن را جبران می سازد.
Vitexدارای مواد فیتو استروژن فعال می باشد،این اثررااز طریق نفوذ روی غدد هیپوفیزوهیپوتالاموس انجام داده ودر نتیجه هورمون FsH,LHرا تعدیل می نماید.
Vitexآنتاگونیست هالوپیردول است.

موارد مصرف:
دوره پیش یائسگی Perimenopause
Vitexروی غدد هیپوفیز وهیپوتالاموس نفوذ کرده و هورمونFsH,LH را تعدیل نموده،این دو هورمون هیپوفیزی موجب تولید استروژن می شوند وعلائم یائسگی را کنترل می کنند. Vitex از مهمترین گیاهانی است که در اروپا در درمان علائم پیش یائسگی به کار می رود.
Pms(سندرم پیش از قاعدگی)
سردرد،اضطراب،اختلال در خواب،تحریک پذیری،عصبانیت،دردپستان،گاهی اسپاسم های شکمی،نفخ،تورم که بطور معمول درتعدادی اززنان قبل از دوره قاعدگی صورت می گیرد معمولاً نشانه افزایش استروژن وکاهش پروژسترن دراین زنان می باشد
.Vitexدرمانگر نشانه های مذکور می باشد.

 
دردپستان(Mustodynia) –اختلالات سیکل قاعدگی
غلظت های بیشتر از سطح فیزیولوژیک پرولاکتین درخون در ترشح گونادوتروپین ها مداخله نموده وموجب اختلال در رشد وتکامل فولیکولی واوولاسیون شده منجر به عدم تعادل هورمونی می گردد که دراین حال اختلالات سیکل قاعدگی تورم ودردپستان مشاهده می شود.
پرولاکتین با اثر مستقیم روی پستانها ممکن است موجب حساس شدن ودرد پستان شود،کاهش سطح پرولاکتین منجر به ترشح گونادوترپین به میزان فیزیولوژیک شده وسیکل قاعدگی را منظم کرده واثر پرولاکتین روی بافت پستان متوقف می گردد.
از کاربردهای درمانی که برای Vitex نامبرده شده است می توان به هیپرمنوره،پلی منوره،بی نظمی قاعدگی،آمنوره ثانویه،ناباروری،فیبروم رحم،هیپرپرولاکتیمی،کمی شیر،کاهش میل جنسی زنان،آکنه اشاره نمود.
Vitexدرطب سنتی
درکتاب مخزن الادویه  تحت عنوان  Vitexبه خصوصیتهای قابض  تحلیل برنده،بازکننده گرفتگی های کبدی ومغزی،نیرودهنده،اشتهاآور،بادشکن

وضدنفخ،مفیددرقاعدگیهای عقب افتاده وبیماریهای رحمی اشاره گردیده از برگهای گیاه در گذشته قرصهائی تهیه می شده که سه بار در روز تا سه روز پس از زایمان به زنانی تجویز می شده که دچار بی اشتهائی شدید،ضعف ولاغری مبتلا می شده اند.
در کاهش ترشح شیر مادرشیرده،برقراری جریان طبیعی قاعدگی،خشک کردن منی،افزایش تمایلات جنسی در زنان کاربرد داشته است.
شیاف واژینال تهیه شده از برگ ومیوه قاعده آور بوده وSitzbatchآن برای تورم های رحم،مشکلات تخمدانی،واژینیت آتروفیک درمنوپوزها مؤثر است.مقدار مصرف آن ۵گرم در روزوجهت جلوگیری از عوارض جانبی توصیه شده همراه صمغ عربی یا کتیرا مصرف گردد.
مطالعات بالینی:
یکی از وسیع ترین مشکلات زنان ،عوارض قبل از قاعدگی(pms)است،مصرف گیاه%۳۰تا%۴۰ کاهش عوارض را دربردارد.
تحقیقی درکشور آلمان در زنان مبتلا به تنبلی تخمدان وفیبروم رحمی صورت گرفته وروزانه ۴۰قطره از عصاره گیاه پنج انگشت را به مدت ۱۶۶روز به آنها تجویز نموده اند.نتایج بدست آمده نشان داد که ۹۰%کلیه عوارض به کلی مرتفع شدند.زمان متوسط اثر گذاری عصاره پنج انگشت دراین تحقیق ۲۵/۳روز بوده است.

درمطالعه دیگری روی ۳۶نفر خانم با روزی ۴۰قطره بعداز سه نوبت قاعدگی،کاهش مواردی از جمله سردرد،فشار وحساس شدن سینه ها،خستگی،نفخ،افزایش اشتها،دپرسیون،پرخاشگری،دلهره،میل به خوردن شیرینی،عصبی شدن وبی حوصلگی درآنها مشاهده شد.
مصرف عصاره همراه۲۰۰میلی گرم ویتامین B6 اثرات مطلوبتری را درپی داشته است. مطالعات نشانگراین است که قاعدگی های منظم بوسیله مصرف عصاره ویتاگنوس،
منظم شده و میزان پرولاکتین کاهش می یابد(پرولاکتین درافرادی که این ماده بیش از اندازه ی طبیعی در آنها وجود داشته در روزهای ۵تا۸ وبیستم قبل وبعدازمصرف داروسه ماه قبل وسه ماه بعد اندازه گیری شده است.)
مطالعات بالینی درطی ۴۰سال گذشته نشان داده اند که موادمؤثر میوهVitexعلائم یائسگی مانند:گرگرفتگی،سرگیجه،خشکی،مخاط واژن وافسردگی را کنترل می کند.
میزان وطریقه مصرف:
ازعصاره میوه پنج انگشت محصولات مختلفی به صورت قطره،قرص،کپسول تهیه شده که کارآئی قطره های آن بهتر از اشکال دیگر است.مقدار مصرف معمولی قطره های آن ۴۰ قطره یک بار در روز است که می توان در صورت نیاز از مقادیر بیشتری استفاده کرد.
عملکرد دارو کندبوده وگاهی باید به صورت طولانی مصرف شود.برای نمونه در نازائی وعدم تخمک گذاری حداقل ۵تا۷ماه مصرف شود.درآمنوره ثانویه باید بیش از ۲سال مصرف شود.اثرات آن بعدازیک یادو سیکل مشخص وپس از ۴تا۶ ماه به حداکثر می رسد.

عوارض جانبی:
ناشی از فرآورده های گیاه بسیار محدود واکثراًضعیف هستند.این عوارض شامل خارش بدن،راش های پوستی،تهوع،اسهال به میزان ۱تا۲%در خانم ها ایجاد می شود.درتعداد اندکی از خانم ها در ماه های اول باعث پرید سنگین می شود.

موارد منع مصرف ونکات قابل توصیه:
مصرف آن دربارداری با توجه به اثرات قاعده آور(تجربی)ممنوع است،ازطرفی این گیاه در سه ماهه اول بارداری در کسانی که به دلیل پروژسترن ناکافی سقط داشته اند مؤثربوده است(تجربی).Vitex نباید همراه با داروهای پروژسترونی وقرص های ضدآبستنی مصرف شود.هالوپریدول ممکن است اثرات پنج انگشت را تضعیف یا مهار کند.عصاره گیاه پنج انگشت ممکن است موجب تشدید دیسمنوره اسپاسمودیک که مربوط به pms نباشد گردد.مطالعه بر روی مادران شیرده،اثرات مفید آن را بدون ایجاد مسمومیت نشان داده است.
منابع مورد استفاده:
محمدحسین عقیلی،مخزن الادویه۱۳۸۰
حسین میرحیدر،معارف گیاهی۱۳۸۳
دکترعلی زرگری گیاهان داروئی ایران-۱۳۷۹
دکترآدام کری ترجمه دکترکامران دوامی-Pcos-1384
دکتر بیتا عسگر پور،دکترسیدعلی ضیائی-احتیاط مصرف وتداخلات داروئی گیاهان داروئی۱۳۸۴