حرفه وطن

خواص شیر خشت

شیرخشت مانی است که به صورت قطعات جامد تقریباً کروی و یا اشکال دیگر به رنگ‌های سفید شیری و یا مایل به زرد با طعم بسیار شیرین و خنک‌کننده به دو نام شیرخشت شهری و هراتی در عطاری‌های ایران عرضه می‌شود.

در گذشته و در بعضی منابع، شیرخشت را مانی مربوط به گیاه کاروان‌کش دانسته‌اند، ولی پژوهش‌های جدید، از جمله پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که شیرخشت حاصل فعالیت حشره‌ای بر روی دو گونه گیاه با نام‌های فارسی شیرخشت، گپ شیر و سیاه چوب از خانواده گل سرخ می‌باشد. این گیاهان در برخی نقاط البرز مرکزی و اطراف بیرجند می‌رویند و در اثر فعالیت حشره‌ای بر روی آن‌ها ترشحاتی ایجاد می‌شود که مردم محلی آن‌ها را جمع‌آوری و به بازار عرضه می‌کنند. شیرخشت به عنوان یک ملین خوب، تب‌بر و ماده خنک‌کننده در طب سنتی ایران مورد استفاده است.

شیرخشت در طب سنتی

ابن‌سینا در کتاب قانون راجع به شیرخشت چنین گفته است:

شیرخشت یا شیرخشک شبنمی است که در هرات بر درخت بید و گون کتیرا می‌نشیند. دارای مزاج معتدل است. دارای اثر مسهلی و دیگر خواص مشابه ترنجبین، ولی از آن قوی‌تر است و خاصیت زداینده دارد.

در مخزن‌الادویه راجع به شیرخشت چنین آمده است:

شیرخشت را به فارسی شیرخشک نامند. گفته‌اند شبنمی است که در خراسان و هرات و بعضی بلاد فرنگ بر درختی که آن را در نواحی خراسان کشیرو یا درختی دیگر به نام کبیرو نامند، می‌نشیند. آن درخت به قدر دو سه قامت بلند می‌شود و چوب آن خالدار زرد و سفید، سبک وزن و کمیاب و قیمتی است و از آن عصا می‌سازند.

پژوهش‌های سال‌های اخیر بر روی شیرخشت نشان داده است که محصول خوراکی آن می‌تواند انسان را تا حدی در برابر تشعشعات اتمی مصون نگاه دارد

لغت فارسی آن «شیرخشک» به معنی لبن منجمد یا مشابه شیر منجمد می‌باشد و لغت «شیرخشت» به معنی صمغ مشابه شیر است؛ چون خشت به معنی صمغ می‌باشد. بهترین شیرخشت تکه‌های بزرگ سفید و شیرین خالص است که چون در دهان گذارند، زود حل شود و زبان را بسیار شیرین و سرد گرداند و شیرینی آن با عسل و شکر متفاوت است. طبیعت آن گرم و در رطوبت معتدل است. همچنین ملین طبع و مسهل صفرا، خلط‌آور، مقوی جگر و معده و کاهش‌دهنده حرارت بدن، رافع سرفه و خشونت سینه و حلق و تب می‌باشد. مسهل نیکویی است که می‌توان آن را برای همه افراد و سنین بدون اذیت مصرف نمود. با ماءالشعیر بهترین مسهل است.

اثر مسهلی آن در صورتی که نزله و سرفه نباشد، با گلاب بهتر است. همچنین با ماءالشعیر برای رفع تب حار و افراد گرم مزاج مفید می‌باشد. تأثیر مسهلی آن با عرق رازیانه و روغن بادام بیشتر و بهتر است. از عوارض آن قراقر در معده (صدای معده) و رقیق شدن منی و سرعت انزال است.

نکات قابل توجه:

1ـ پژوهش‌های سال‌های اخیر بر روی شیرخشت نشان داده است که محصول خوراکی آن می‌تواند انسان را تا حدی در برابر تشعشعات اتمی مصون نگاه دارد.

2ـ استفاده‌های جدید و صنعتی از شیرخشت به عنوان یک ملین خوب برای کودکان و رفع زردی سریع‌تر نوزادان می‌باشد. در این موارد شیرخشت را می‌توان جایگزین ترنجبین کرد.

مان شیرخشت

3ـ اصطلاح «مان» به معنی فرآورده‌هایی از گیاهان است که توسط گیاه یا حشره‌ای که روی آن فعالیت می‌کند، ترشح می‌شود.

این فرآورده‌ها اکثراً به صورت قطعاتی به اشکال مختلف (یا بی شکل) جامد، شیرین‌مزه و محلول در آب می‌باشند که عمده ترکیبات آن‌ها را انواع قندها تشکیل می‌دهند.

تولید این مان‌ها بسیار حساس است و به شرایط آب و هوایی و جغرافیایی محل ارتباط دارد؛ بنابراین مان فقط در بعضی مناطق تولید می‌شود و بر روی درختان همه مناطق (ایران و جهان) به وجود نمی‌آید.

مان‌ها علاوه بر خواص شیرین‌کننده و اصولاً ملین، دارای خواص دیگری نیز هستند و از قدیم در طب سنتی ایران و جهان مورد استفاده بوده‌اند.

با توجه به تنوع گیاهی و شرایط اکولوژی استثنایی ایران، تعداد مان‌های تولیدشده روی گیاهان ایران نسبتاً زیاد و از تنوع قابل توجهی برخوردار است؛ به طوری که تعداد و انواع آن‌ها نسبت به بسیاری از مناطق دنیا بیشتر است و تجارب طب سنتی ایران در این زمینه بیشتر از دیگر نقاط دنیا است.

با توجه به اینکه غیر از تجربیات طب سنتی ایران مطالعات چندانی روی ترکیبات و اثرات این مان‌ها انجام نشده است، هنوز سۆالات و ابهامات زیادی در مورد آن‌ها وجود دارد و لازم است برای روشن شدن رمز و راز نوع تولید، عوامل دخیل در تولید، حشرات و گیاهان مولد، شرایط ایجاد، مواد مۆثر و اثرات و خواص آن‌ها تحقیقات وسیعی صورت گیرد.

استفاده‌های جدید و صنعتی از شیرخشت به عنوان یک ملین خوب برای کودکان

و رفع زردی سریع‌تر نوزادان می‌باشد. در این موارد شیرخشت را می‌توان جایگزین ترنجبین کرد

4ـ به نظر می‌رسد تولید شیرخشت بر روی این گیاهان، مربوط به ایران و اطراف باشد؛ زیرا گزارشی از این مان بر روی گونه‌های دیگر گیاه در نقاط دیگر جهان ارائه نشده است.

5ـ ابن سینا در کتاب قانون درخت مربوط به شیرخشت را بید و گون نام برده که به احتمال زیاد منظور این گیاه نیست؛ زیرا مشخصات آن در مخزن‌الادویه با آن‌ها کاملاً متفاوت است و در تحقیقات جدید هم هیچ‌کدام از این گیاهان بید و گون ارتباطی با شیرخشت ندارند و مان یا صمغ‌های حاصله از بید و گون محصولات دیگری هستند که به نام‌های بیدخشت و کتیرا مشهورند.

شیرخشت موجب رفع یبوست می‌شود

مصرف خاکشیر، ترنجبین و شیر خشت موجب رفع یبوست می‌شود به دلیل اینکه این مواد، ماده‌ای که موجب بیماری شده است را از بدن خارج می‌کند.

در طب سنتی معمولاً برخی اخلاط موجب بروز بیماری می‌شوند؛ به عنوان مثال زیادی صفرا موجب بروز بیماری می‌شود.

در طب سنتی برای خروج ماده‌ای که موجب بیماری در بدن شده است داروهایی به کار برده می‌شود که به آن نضج یا حل کننده گفته می‌شود که معمولاً بیمار به مدت 3 تا 14 روز این داروها را مصرف می‌کند. در مواردی که بیماری بر اثر بروز گرما به وجود آمده باشد، منضج یا حل کننده به کار برده می‌شود. برخی از منضج‌ها مانند ترکیب خاکشیر با ترنجبین است و برخی رژیم‌های غذایی و میوه‌ها مانند انگور می‌توانند به عنوان درمان کننده بیماری استفاده شود. معمولاً برخی افراد که دچار یبوست می‌شوند، می‌توانند یک دوره کوتاه از مواد گیاهی مانند خاکشیر، ترنجبین یا شیرخشت استفاده کنند تا یبوست آن‌ها برطرف شود. عملکرد منضج در بدن به صورت قطعه قطعه کردن غذا یا غلیظ کردن غذاهای رقیق یا رقیق کردن غذاهای غلیظ است.

برچسب‌ها:

[ یکشنبه 22 بهمن 1391 ] [ 23:41 ] [ herfevatan ] [ ]

اصلاح نژاد

اصلاح نژاد دام

اصلاح نژاد دام علم و هنر تثبیت ژنهای موثر در تولید اقتصادی دام می‌باشد. اصلاح نژاد با انتخاب دامها و طیور برتر از لحاظ ژنتيکي و با کمک روشهای آمیزشی مناسب، دام و طیور برتر راایجاد می‌کند. اصلاح نژاد یک علم کاربردی بوده و در بخش‌های تخصصی با کاربرد دانش ژنتیک، دانش آمار و رایانه افق جدیدی پیدا کرده است. در برنامه هاي اصلاح نژاد دام هدف اين است كه حيوانات داراي ظرفيت ژنتيكي بالاتر از ميانگين جامعه شناسايي و انتخاب شده و از آنها به عنوان والدين نسل بعد استفاده شود. به اين ترتيب انتظار مي رود كه ميانگين ظرفيت ژنتيكي نتاج بيشتر از ميانگين نسل والدين باشد

برچسب‌ها:
ادامه مطلب

[ یکشنبه 22 بهمن 1391 ] [ 23:20 ] [ herfevatan ] [ ]

گروه های مواد غذایی

گروه های غذایی هرم

عزیزان ، با مطلب گذشته دانستید که هرم غذایی چیست و هدف از تنظیم آن مصرف امن و کافی از مواد غذایی برای تامین نیازهای بدنمان می باشد. گروههای غذایی را شناختیم،

گروه نان ، گروه سبزیها ، گروه میوه ها ، گروه گوشت و گروه لبنیات

. در هر کدام از این گروهها مقداری از مواد مغذی - نه همه آنها – برای شما فراهم می شود. غذای یک گروه نمی تواند بجای غذای گروه های دیگر مصرف شود وهیچکدام ازگروههای غذایی هرم از گروه دیگر مهمتر نیست. درواقع انسان برای سلامت خود به همه گروهها نیازمند است.

گروه نان:

شامل غلات کامل ( گندم، جو ، جودوسر، ارزن)، برنج، و انواع ماکارانی( لازانیا، رشته فرنگی، رشته پلویی و رشته آشی) است. این گروه کربوهیدرات پیچیده و فیبرهمچنین ویتامینهای خانوادهB و املاحی چون آهن و پروتئین مورد نیار بدن ما را تامین می کند.

گروه سبزیها:

شامل بسیاری ازسبزیهای متنوع از جمله سبزیهای سبزرنگ ( مثل سبزی خوردن) ، صیفی جات و سبزیهای نشاسته ای ( مثل باقالا) است . این گروه تامین کننده املاح و ویتامین مورد نیازماست از جمله ویتامینA , C واملاح کلسیم و منیزیم همچنین تامین کننده فیبرنیز می باشد.

برچسب‌ها:
ادامه مطلب

[ یکشنبه 22 بهمن 1391 ] [ 17:08 ] [ herfevatan ] [ ]

درد های شکمی

درمان دردهاي شکمي

آزمايشات تشخيصي

پزشک شما احتمالا نشانه ها و علائم بيماري را بررسي مي کند و معاينه ي فيزيکي را بر روي شما انجام مي دهد. انجام تعدادي از تست هاي تشخيصي نيز ممکن است به دکترتان کمک کند که دليل ناراحتي اصلي تان را تعيين کند.

اين تست ها عبارت هستند از:

* تست هاي خوني

تست هاي خوني مي تواند احتمال ابتلا به برخي بيماري هاي ديگري که ممکن است باعث ظهور نشانه ها و علائمي شبيه به درد شکمي بدون زخم شوند را برطرف نمايد.

* آزمايش مدفوع

دکترتان ممکن است آزمايش نمونه اي از مدفوع تان را براي پيدا کردن باکتري اي موسوم به هليکوباکترپيلوري(H. pylori) تجويز نمايد، که اين باکتري مي تواند سبب مشکلات شکمي شود.

* استفاده از اندوسکوپي براي آزمايش کردن سيستم گوارشي تان

در اين روش وسيله اي سبک، قابل انعطاف و نازک به نام آندوسکوپ، از گلوي شما مي گذرد. بنابراين دکتر شما مي تواند مري، شکم و قسمت ابتدايي روده شما(دئودنوم) را ببيند.

معالجات و داروها

درد شکمي بدون زخم که مدت زيادي طول مي کشد و به وسيله تغييرات شيوه زندگي کنترل نمي شود ممکن است به معالجه نياز داشته باشد. نوع درماني که دريافت مي کنيد به علائم و نشانه هاي بيماري تان وابسته است. درمان ممکن است با تجويز دارو و رفتاردرماني ترکيب شود.

داروها

داروهايي که ممکن است در مديريت نشانه ها و علائم اين درد به شما کمک کنند عبارت هستند از:

داروهاي آنتي اسيد. آنتي اسيدها در فرم جامد يا مايع يک درمان عمومي و معمول براي سوء هاضمه هستند. آنتي اسيدها اسيد معده را خنثي مي کنند و آسودگي سريعي را فراهم مي نمايند.

داروهايي براي درمان گاز. داروهايي که شامل سايمتيکون ها هستند آرامش را به وسيله از بين بردن گازها فراهم مي کنند. Mylanta و Dimeticon مثال هايي از اين دسته هستند.

داروهايي که توليد اسيد را کاهش مي دهند و بلوکرهاي H2 رسپتور ناميده مي شوند.

اين داروها يکي از پُر مصرف ترين داروهاي گوارشي هستند که شامل سايميتيدين(Tagamet HB)، فاموتيدين(Pepcid AC)، نيزاتيدين(Axid AR) و رانيتيدين(Zantac 75) هستند.

انواع قوي از اين داروها تنها در فرم نسخه اي در دسترس هستند.

داروهايي که پمپ هاي اسيدي را بلوکه مي کنند.

اين ها داروها، مانع پمپ پروتوني نيز ناميده مي شوند و پمپ هاي اسيدي را که در داخل سلول هاي مخاط دستگاه گوارش، اسيد ترشح مي کنند را بلوکه مي کنند.

موانع پمپ پروتوني، ميزان ترشح اسيد را به وسيله ي بلوکه کردن فعاليت اين پمپ هاي کوچک، کاهش مي دهند.

موانع پمپ پروتوني شامل لانزوپرازول(Prevacid 24 HR) و امپرازول(Prilosec OTC) هستند.

بايد توجه داشته باشيد که اين داروها در فرم نسخه اي در دسترس هستند.

داروهايي که اسفنگتر مري را قوي مي کنند.

اين داروها کمک مي کند که معده ي شما با سرعت بيشتري خالي بشود و علاوه بر آن به سفت شدن دريچه بين معده و مري کمک مي کند. لذا از اين طريق ناراحتي ناشي از درد قسمت بالاي شکمي را کاهش مي دهد.

داروي متوکلوپراميد از اين گروه مي باشد.

داروهايي که اسپاسم هاي ماهيچه اي را کنترل مي کنند.

داروهاي ضد انقباض ممکن است درد شکمي را به وسيله ي رفع اسپاسم ها در ناحيه روده، تسکين ببخشد. اين داروها شامل دايسيکلومين و هيوسين هستند.

داروهاي ضد افسردگي با دوز پايين.

داروهاي ضد افسردگي تري سيکليک و داروهايي که به عنوان مهارکننده هاي انتخابي برداشت مجدد سروتونين(SSRIs) شناخته مي شوند در دوز پايين مصرف مي شوند و ممکن است به ممانعت از فعاليت نورون هايي که درد روده اي را کنترل مي کند کمک کند. پزشک تان ممکن است اين داروهاي ضد افسردگي را مانند نورتريپتيلين(Pamelor) و دسيپرامين و(Norpramin) SSRIs مانند سرترالين(Zoloft) را پيشنهاد کند.

آنتي بيوتيک ها

اگر آزمايشات بر وجود نوعي باکتري معمول که باعث زخم در شکم تان مي شود(موسوم به باکتري Hپيلوري)، دلالت کند، پزشک تان ممکن است به شما مصرف آنتي بيوتيک ها را توصيه کند. علاوه بر اين اگر شما تعداد خيلي زيادي باکتري در روده تان داشته باشيد دکترها ممکن است به شما تعدادي از آنتي بيوتيک ها را توصيه کنند.

طب جايگزين:

خيلي از افرادي که از اين نوع دردهاي گوارشي رنج مي برند اغلب سراغ مکمل ها و درمان هاي جانشين مي روند تا به آن ها کمک کند. تا کنون ثابت نشده است که هيچ مکملي يا داروي جانشيني براي ريشه کني اين نوع از دردها باشد. اما وقتي که به موازات درمان هاي دارويي و تغيير شيوه ي زندگي از طب جايگزين نيز استفاده شود ممکن است در جهت تخفيف نشانه ها و علائم بيماري تان مفيد باشند.

اگر شما علاقه مند به مکمل ها و درمان هاي جانشين هستيد، با پزشک تان در مورد موارد زير صحبت کنيد:

مکمل هاي گياهي

داروهاي گياهي که بعضي منافع را براي اين درد نشان داده اند شامل: نعناع و روغن زيره، هستند.

هيپنوتيزم

هيپنوتيزم يک وضعيت عميق از تمرکز است که شما مي توانيد به وسيله ي کار کردن با يک درمانگر ماهر به آن برسيد. بعضي مدارک پيشنهاد مي کند که درمان هيپنوتيزم ممکن است به برطرف کردن نشانه ها و علائم اين درد کمک کند.

تکنيک هاي آرام سازي(ريلکسيشن)

فعاليت هايي که به آرام سازي شما کمک مي کند ممکن است به شما کمک کند که نشانه ها و علائم اين درد را کنترل کنيد از جمله: مديتيشن، يوگا و ديگر فعاليت هايي که به کاهش استرس کمک مي کند.

برچسب‌ها:

[ شنبه 21 بهمن 1391 ] [ 21:16 ] [ herfevatan ] [ ]

تصاویر گل های زینتی

تصاویر گلهای زینتی

برای دیدن تصویرهر گل برروی آن کلیک کنید.

بنفشه آفریقایی اطلسی دیفن باخیا

بنفشه بگونیا بگونیا رکس

حسن یوسف ختمی خرزهره

داوودی شمعدانی فیلودندرون

کاغذی کاکتوس میخک

نرگس پایپتال موچسب

برچسب‌ها:

[ شنبه 21 بهمن 1391 ] [ 07:53 ] [ herfevatan ] [ ]

آب ژاول

پوشاک و انواع لکه ها

آب ژاول

اطلاعات اوليه

رايج‌ترين ماده اي که از آن ، به عنوان سفيد کننده استفاده مي‌شود، آب ژاول است. ماده اصلي و موثر در آب

ژاول ، هيپوکلريت سديم (NaOCl) است. هيپوکلريت سديم ، ترکيبي فوق‌العاده قوي است که درصد خيلي

کمي از آن (5 درصد) را در آب حل مي‌کنند و با نام‌هاي مختلف و به عنوان سفيد کننده به بازار عرضه

مي‌کنند. بنابراين سفيد کننده‌ها و آب ژاول ، همان محلول 5 درصد هيپوکلريت سديم هستند.

مزيت آب ژاول اين است که خاصيت ضدعفوني کننده نيز دارد، زيرا يک سفيدکننده کلردار است. افزودن

مقدار کمي پربورات به آب ژاول ، قدرت سفيدکنندگي آن را افزايش مي‌دهد. البته بايد توجه داشت که محلول

هيپوکلريت سديم ، ناپايدار است و در مجاورت نور و گرما ، يون ^-OCl تجزيه شده، اکسيژن آزاد مي‌کند و

در نتيجه از شدت عمل آن کاسته مي‌شود. لذا بايذ آن را در ظروف مات و نيز دور از گرما نگهداري کرد.

همچنين بهتر است محلول‌هاي تازه استفاده شود، زيرا بهر حال در اثر ماندن بسادگي تجزيه مي‌شود.

NaOCl ----> NaCl + O₂

روش‌هاي تهيه آب ژاول

واکنش سود سوزآور با گاز کلر

متداول‌ترين روش براي تهيه هيپوکلريت سديم ، عبارت از عبور دادن گاز کلر از درون محلول قليايي سديم

هيدروکسيد مي‌باشد که در نتيجه آن ، کلر بطور همزمان هم اکسيد ( به فرم ^-OCl ) و هم احيا ( به فرم ^-Cl

) مي‌گردد. فرمول واکنش به شرح زير است:

Cl₂ + 2NaOH ----> NaCl + NaOCl + H₂O

برچسب‌ها:
ادامه مطلب

[ شنبه 21 بهمن 1391 ] [ 07:50 ] [ herfevatan ] [ ]

علائم بین المللی مراقبت از پوشاک

علائم بین المللی مراقبت از پوشاک

برخی از علائم مربوط به نگهداری از پوشاک و پارچه را

به همراه مفهوم هر یک از آنها آماده کرده ام

لطفا اینجا را کلیک کنید.

برچسب‌ها:

[ شنبه 21 بهمن 1391 ] [ 07:35 ] [ herfevatan ] [ ]

باروری خرما توسط انسان

نحوه بارور کردن درخت خرما توسط انسان

چون خرما گیاهی دو پایه بوده و گل های نر و ماده به صورت جدا از هم روی پایه های جداگانه قرار دارند و از طرفی عملیات گرده افشانی بوسیله باد و یا حشرات بطور مناسبی انجام نمی گیرد لذا دستیابی به محصول مناسب چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی به میزان تلقیح گل ها بستگی دارد که معمولاً می بایست توسط انسان انجام گیرد.

پس از رسیدن دانه های گرده نر (معمولاً کمی قبل از شکاف اسپات) این اسپات ها را از درخت جدا کرده و پس از باز کردن اسپات گل آذین را از اسپات خارج ساخته و در محل مناسبی در سایه و بوسیله طناب آویزان می کنند تا به آرامی خشک شود. سپس اقدام به تکانیدن گل آذین بر روی ورقه تمیزی از روزنامه یا مقوا می نمایند تا دانه های گرده جدا گردند. گرده های جمع آوری شده را در یک ظرف شیشه ای خشک و مناسب قرارداده و از آن برای تلقیح با گرده افشان مکانیکی و یا با دست و به روش سنتی استفاده می کنند.

در مواردی نیز خوشچه ها را جدا کرده و با بالارفتن کارگر از درخت اقدام به تکاندن آنان بر روی گل آذین های ماده می کنند و قسمت های کوچکی از خوشچه های نر را در بین گل های ماده قرار می دهند تا با بازشدن تدریجی گل های ماده دانه های گرده در اثر وزش باد و تکان خوردن رها شده و بر روی گل های ماده قرار گیرد.

در گرده افشانی مکانیکی دانه گرده را در یک مخزن شیشه ای که از یک طرف به یک لوله پلاستیکی قابل انعطاف و از طرف دیگر به مخزن پمپ هوا متصل می باشد ریخته و دانه های گرده با فشار هوا و از طریق لوله های آلومینیومی که قابل بلند و کوتاه شدن می باشند گرده را به میان گل های ماده هدایت می کند. این روش ساده و از نظر راندمان کار نیز سبب کاهش شدید هزینه گرده افشانی می شود.برای صرفه جوئی در مصرف دانه گرده آنرا با موادی مانند آرد یا سبوس مخلوط کرده و سپس اقدام به گرده افشانی می کنند. نتایج بررسی ها نشان داده است که مخلوط 15 درصد دانه گرده با 85 درصد آرد مناسب می باشد.

منبع: مجله کشاورزی رویان

برچسب‌ها:

[ جمعه 20 بهمن 1391 ] [ 23:28 ] [ herfevatan ] [ ]

کوروش کبیر

برچسب‌ها:

[ جمعه 20 بهمن 1391 ] [ 22:12 ] [ herfevatan ] [ ]

نقش تغذیه در التهاب مفاصل

نقش تغذیه در التهاب مفاصل

بیماری‌های روماتیسمی عموماً ناشی از بیماری‌های بافت همبند و مفاصل بوده و در اثر تخریب، التهاب، درد و تورم مفاصل ایجاد می ‌شوند. در بسیاری از موارد یک زمینه خود ایمنی در ایجاد آنها دخالت دارد. به این ترتیب که در بدن فرد آنتی ژن‌هایی(عوامل ایجاد کننده ایمنی که برای مقابله با میکروب‌ها توسط بدن تولید می‌ شود) ایجاد می ‌شوند که به جای مبارزه با عوامل بیماری‌زا سلول‌هایی از مفاصل را نابود می ‌کنند. تغییراتی که هم زمان با پیر شدن در بدن اتفاق می‌ افتند(از جمله کاهش پروتئین و مایعات بدن، کاهش تراکم استخوان‌ها و همچنین افزایش نسبت چربی کل بدن) ممکن است در پیدایش و پیشرفت بیماری دخیل باشند.

بعضی از اَشکال بیماری‌های روماتیسمی می ‌توانند دیگر بافت‌ها مانند پوست و عروق خونی را نیز درگیر سازند. این بیماری‌ها هیچ درمان شناخته شده‌ای ندارند و معمولاً مزمن هستند، اما گاهی نیز ممکن است به‌ صورت حاد و در مدت زمانی کوتاه یا متوسط تظاهر نمایند. آرتریت مزمن ممکن است با دوره‌های متغیر بهبودی و یا ناپدید شدن علائم بیماری همراه باشد. گرچه گاهی علائم(بدتر و یا وخیم‌تر شدن) بیماری بدون هیچ علت مشخصی نیز اتفاق می‌ افتند.

آرتریت روماتوئید یکی از بیماری‌های روماتیسمی است که مفاصل را ملتهب و آزرده می ‌سازد. واژه آرتریت از کلمه یونانی آرترو (arthro) به معنای مفصل و itis به معنای التهاب تشکیل شده است. آرتریت روماتوئید جوانان حالتی مومن و خودایمن است که در کودکان(اغلب در دخترها) ظاهر می‌ شود و با ایجاد تغییراتی در غشاها و یا ساختمان‌های مفصلی، موجب آتروفه(نابود) شدن آنها می شود. استثوآرتریت دیگر بیماری مفصلی است که موجب از بین رفتن بافت مفاصل شده و به ‌طور عمده در افراد مسن اتفاق می ‌افتد.

نقرس بیماریی است که در اثر اختلال متابولیسم بازهای پورین و پریمیدین اتفاق می ‌افتد و از مشخصات آن افزایش اوره در ادرار و رسوب کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل است که منجر به دردناک و ملتهب شدن مفاصل می‌ شود. بر اساس یافته‌های مؤسسه آرتریت(AF)، آرتریت از بیماری‌هایی است که به ناتوانی منجر می ‌شود. به عنوان مثال در کشور امریکا هر سال در حدود 65 ‌میلیون دلار برای درمان این بیماری هزینه می‌ شود. از آنجا که علت شناخته شده یا درمان خاصی برای این بیماری‌ها یافت نشده است، دارودرمانی، فیزیوتراپی، شغل درمانی و تغذیه درمانی نقش مهمی در کنترل علائم این دسته از بیماری‌ها بر عهده دارند. اگر چه رژیم‌های غذایی گوناگون و مکمل درمانی‌های متعددی برای کنترل بیماری‌های روماتیسمی پیشنهاد شده‌اند، اما اطلاعات جمع‌آوری شده علمی، این رژیم‌ها و مکمل‌ها را تأیید نمی‌ کنند.

التهاب در بیماری‌های روماتیسمی

التهاب به عنوان عامل اصلی درد، ناتوان کننده‌ترین جزء انواع مختلف آرتریت می‌ باشد. روندهای التهابی به طور طبیعی از طریق تجمع مایعات و افزایش سلو‌ل‌ها در موضع مربوطه جهت محافظت و ترمیم بافت‌هایی که در اثر عفونت‌ها، آسیب‌های ورزشی، مسمومیت و یا دیگر عوامل آسیب دیده‌اند، ایجاد می ‌شوند. معمولاً به محض اینکه عامل ایجاد کننده التهاب رفع می ‌شود، التهاب فروکش می ‌کند.

استئوآرتریت

استئوآرتریت(آرتریت دژنراتیو یا بیماری دژنراتیو مفصلی) که طی آن غضروف مفصلی نرم می‌ شود، شایع‌ترین شکل آرتریت می‌ باشد. چاقی، پیری و آنُرمالی‌های(غیر طبیعی) مادرزادی ظاهراً عوامل خطر عمده محسوب می‌ شوند. دیگر عوامل خطر شامل چاقی، تراکم استخوان و ژنتیک می ‌باشند.

اختلاف عمده میان استثوآرتریت و روماتوئید آرتریت این است که استثوآرتریت سیستماتیک نیست و دارای منشاء خود ایمنی(اتوایمون) نیز نمی ‌باشد، ولی استفاده بیش از حد مفصل، باعث تخریب غضروفی با التهاب غیر قرینه می ‌شود، در حالی که آرتریت روماتوئید یک اختلال خود ایمنی سیستمیک است(تمام بدن را گرفتار می ‌کند) که منجر به التهاب قرینه مفاصل می‌ شود.

این بیماری باعث محدودیت توانایی در انجام ورزش شده و در نتیجه مصرف انرژی کاهش می‌ یابد. بسیار مهم است که ورزش به طرز صحیح انجام شود تا باعث ایجاد آسیب یا تشدید استثوآرتریت نشود. ورزش‌های آیروبیک بدون فشار(مثل شنا کردن)، نرمش و ورزش‌های ملایم به ‌طور کلی در کاهش آسیب مؤثرند. ورزش‌هایی با فعالیت شدید که موجب فشار شدید و تکراری مفاصل شده و یا بار زیادی را بر آن تحمیل می ‌کنند، باعث افزایش خطر تحلیل غضروف مفصلی می ‌شوند. بنابراین افزایش توان عضلات و تقویت آنها، شکل صحیح حرکات بدنی، انعطاف‌پذیری عمومی و خوش ترکیب بودن عضلات به محافظت از مفاصل در ورزشکاران حرفه‌ای کمک خواهد کرد.

تغذیه درمانی:

اضافه وزن موجب تحمیل بار اضافی به مفاصل تحمل کننده وزن می ‌شود. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که چاقی و جراحت، هر دو عامل خطر استثوآرتریت هستند.

خطر استئوآرتریت زانو با افزایش BMI (شاخص توده بدنی) افزایش می ‌یابد. کنترل چاقی می ‌تواند بار زانو را کاهش دهد. گاهی اوقات برای افراد دارای اضافه وزن زیاد داروهای کاهنده وزن تجویز می‌ شود، اما کنترل عوارض جانبی این داروها ضروری است که ممکن است گاهی نیز موجب خطر شوند. بهترین روش کاهش وزن، استفاده از یک رژیم غذایی مناسب است که دستیابی و حفظ وزن قابل قبول را میسر سازد.

مطالعات تجربی نشان داده‌اند که کمبود ویتامین B6 ممکن است، موجب تکامل ضایعات استثوآرتریت شود. باید مداخله تغذیه‌ای دقیق و مشاوره شامل ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای بیمار، تعیین منابع مواد معدنی مورد نیاز او و همچنین لحاظ کردن مقادیر کافی از آنها در رژیم غذایی فرد به منظور دستیابی به مقادیر توصیه شده باشد. مکمل فولات و کوبالامین(ویتامین B12) برای درمان استثوآرتریت ناحیه دست آزمایش شده و ضمن هزینه بسیار پایین نتایج به نسبت خوبی نیز داشته و بدون عوارض جانبی بوده است. دوزهای درمانی بالای آنتی‌اکسیدان‌هایی از قبیل ویتامین‌های E ,C(توکوفوول‌ها)، بتاکاروتن و سلنیم در درمان استثوآرتریت سودمند بوده‌‌اند. در بسیاری از بیماران مبتلا به استثوآرتریت مصرف محصولات لبنی و کلسیم کم بوده و مقادیر ویتامین D دریافتی نیز پایین بوده است. پیشرفت استثوآرتریت با سطح سِرُمی پایین ویتامین D همراه است. افزایش دریافت این ویتامین(دست کم در حد DRI یا مقدار دریافت غذایی توصیه شده ) پیشنهاد می‌ شود.

درمان‌های گیاهی و مکمل درمانی

درمان با داروهایی نظیر گلوکز آمین، روغن‌های حاوی سولفات کندروئیتین و برخی داروهای گیاهی، میزان نیاز به داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی از قبیل آسپرین و استامینوفن را کاهش می‌ دهند. با استفاده(حتی کوتاه مدت) از این داروها پیشرفت چشمگیری در بهبود و کاهش تدریجی درد و حساسیت مفاصل، بهبود حرکت(حتی پس از حذف داروها) نشان داده شده است. سولفات کند روئیتین و گلوکزآمین، هر دو داروهایی هستند که غضروف تولید می ‌کنند، اما قدرت تغییر دادن ساختمان غضروف را ندارند. در ضمن مکانیسم‌های رفع درد توسط این دو دارو نیز هنوز مشخص نشده است. افرادی که به مصرف صدف نیز آلرژی نیاز دارند، باید از مصرف این داروها خودداری کنند. درمان‌های فیزیکی، طب سوزنی و مصرف غذاهای حاوی فلفل تند نیز مؤثرند.